Deelmobiliteit: meer gemak voor reizigers, meer ruimte voor de regio

Een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek is dat deelfietsen een grote bijdrage kunnen leveren aan de bereikbaarheid. Vooral voor de zogenoemde ‘laatste kilometer’: het stukje tussen station en eindbestemming. Denk aan een reiziger die vanaf Arnhem Centraal snel naar Industriepark Kleefse Waard wil, of iemand die vanaf Nijmegen station verder reist naar zijn werk of opleiding. Met een deelfiets wordt die laatste schakel vaak sneller, flexibeler en comfortabeler.

Ook buiten de steden liggen kansen. In het landelijk gebied kunnen vooral elektrische deelfietsen een verschil maken. Ze vergroten de actieradius van reizigers en maken bestemmingen bereikbaar die met het openbaar vervoer minder eenvoudig te bereiken zijn. Daarmee kan deelmobiliteit bijdragen aan betere bereikbaarheid van dorpen, voorzieningen en werkplekken.

Naast deelfietsen spelen ook deelauto’s een belangrijke rol. Niet iedereen heeft dagelijks een auto nodig, maar voor sommige ritten blijft een auto handig. Een deelauto biedt dan flexibiliteit zonder de lasten van bezit. Voor huishoudens kan dat betekenen dat een tweede auto niet nodig is of zelfs helemaal vervangen kan worden. Voor reizigers ontstaat zo meer keuzevrijheid: gebruik maken van een auto wanneer dat nodig is, en op andere momenten kiezen voor fiets, trein of bus.

De onderzoekers verwachten dat een regionaal systeem van deelmobiliteit kan zorgen voor miljoenen kilometers aan ritten met deelvoertuigen. Daarmee worden autoritten vervangen en ontstaat een betere combinatie tussen verschillende vervoermiddelen. Vooral de combinatie van trein en deelfiets blijkt kansrijk. Reizigers kunnen hierdoor gemakkelijker van deur tot deur reizen zonder volledig afhankelijk te zijn van een eigen auto.

Dat levert ook voordelen op die minder direct zichtbaar zijn. Minder autokilometers zorgen voor minder verkeersdrukte, schonere lucht en meer ruimte in woonwijken. Zo berekent het onderzoek dat de inzet van deelmobiliteit kan leiden tot een besparing van ongeveer 120.000 vierkante meter ruimte doordat minder parkeerplaatsen nodig zijn. Dat staat gelijk aan ongeveer zeventien voetbalvelden. Die ruimte kan worden benut voor groen, speelvoorzieningen of bredere fietspaden.

Ook op het gebied van gezondheid en duurzaamheid zijn de effecten positief. Wanneer reizigers vaker lopen of fietsen als onderdeel van hun reis, levert dat gezondheidswinst op. Daarnaast zorgt minder autogebruik voor een lagere uitstoot van CO₂ en andere schadelijke stoffen. Volgens het onderzoek kunnen de maatschappelijke baten van deelmobiliteit in de regio oplopen tot ongeveer €11 miljoen in een periode van tien jaar.

Voor reizigers draait deelmobiliteit uiteindelijk om gemak. Een snelle fiets vanaf het station, een deelauto voor een incidentele rit of een flexibel alternatief wanneer het openbaar vervoer niet overal komt. Door verschillende vervoermiddelen slim met elkaar te combineren, wordt reizen eenvoudiger en ontstaat meer keuze.

De verwachting is dat deelmobiliteit de komende jaren een steeds grotere rol gaat spelen binnen het mobiliteitsaanbod van de Groene Metropoolregio. Niet als vervanging van trein, bus of eigen fiets, maar als slimme aanvulling die helpt om reizen van deur tot deur makkelijker te maken.

Ingenieursbureau Haskoning onderzocht in opdracht van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen wat de maatschappelijke waarde is van deelauto’s, deelfietsen en deelbakfietsen. Daarbij is gekeken naar effecten op bereikbaarheid, gezondheid, leefomgeving, klimaat en verkeersveiligheid. De studie concludeert dat deelmobiliteit een waardevolle bijdrage kan leveren aan een bereikbaar, duurzaam en toekomstbestendig mobiliteitssysteem in de regio.